Menu

Sapere aude incipe

A capite ad calcem

Pozdrowienia z Tarnowskich Gór

ulakrzyprzy

Miał Kraków swojego Wierzynka, miały Tarnowskie Góry Sedlaczka. Pierwszy w kamienicy mieszczącej się w Rynku Głównym wydał ucztę, w której uczestniczyli m.in. cesarz Karol Luksemburski, Ludwik Węgierski, Kazimierz Wielki i inni. W Domu Sedlaczka biesiadował król Jan III Sobieski, August Mocny i Agust III Sas, także Goethe i Niemcewicz. Dodam, że tarnogórska kamienica też mieści się w rynku. Na pierwszym piętrze zlokalizowane jest muzeum z ciekawymi zbiorami (głównie górniczymi) i wystawami z minionych epok. Miasto Gwarków w piękną pogodę urzeka. Odremontowane domy urocze. Zresztą osądźcie sami.

280Dom czeskiego kupca Jana Sedlaczka

1109

Szukamy ładnej dziewczyny lub pięknego chłopca do przygotowywania.....

Symbol Pienin

ulakrzyprzy

Jak powszechnie wiadomo, sosna reliktowa rosnąca na szczycie Sokolicy została uszkodzona podczas akcji ratowniczej. Pęd powietrza wywołany wirnikiem helikoptera ratowniczego odłamał główną gałąź drzewa. Czy sosna przeżyje ten kataklizm i nie uschnie? 500-letnie drzewo będące symbolem Pienin znajduje się na zdjęciach pamiątkowych turystów z całej Polski. Odszukałem fotografię z sosną z lat, kiedy wydawało mi się, że zawsze będę młody.

1108

Za mną po prawej strony urwisko Zamkowej Góry, po lewej Trzy Korony z najwyższym wierzchołkiem Orlicą. 

Purim szpil

ulakrzyprzy

Właśnie kończy się najweselsze święto żydowskie, czyli Purim (hebr. losy). W tym roku zaczęło się wieczorem 20 marca i trwa do wieczora 21 marca. Purim upamiętnia wyswobodzenie Żydów z opresji imperium perskiego. W tym dniu nie wolno pościć czy być smutnym. W Purim trzeba się upić. Na to święto szczególnie niecierpliwie oczekują dzieci, którym w tym dniu wolno więcej. Organizuje się tzw. purim szpile [jidysz, ‘zabawa purimowa’] – przedstawienia, w których są prezentowane wątki z bibl. Księgi Estery. Wieczorki purimowe odbywały się przed wojną także w Bieczu. Oto sprawozdanie z obchodów święta zamieszczone w krakowskim Nowym Dzienniku z 1931 r. :

purim

Typowym purimowym przysmakiem są tak zwane hamantasze - ciastka, które mogą mieć kształt sakiewki czy kieszonki (legenda głosi że Haman, który czyhał na życie Żydów, miał kieszenie pełne bogactw). Z moimi młodszymi wnuczkami (i z pomocą babci) właśnie je upiekliśmy.

 Hamantasze2

 

Eratyki, porwaki, ruda darniowa

ulakrzyprzy

Obszar środkowej Polski pokryty jest utworami polodowcowym – jedną z form są głazy polodowcowe zwane eratykami. Zbudowane są przeważnie z granitów, amfibolitów, gnejsów, porfirów, kwarcytów. Nie brakuje ich w okolicach Radomska. Zadziwiają kształtami, kolorem, różnorodnością składników. Najpiękniejszy jest granit rapakiwi z przewagą dużych czerwonych kryształów. Występuje w głazach narzutowych i jest dowodem na to, że przyniósł go lodowiec ze Szwecji i Finlandii (w Polsce naturalnie nie występuje). W towarzystwie głazów narzutowych spotkać można rudę darniową, skałę osadową o niewielkiej zawartości żelaza (limonitu). I o tym wszystkim myślałem zbierając z pola rolnika kilka ton kamieni - przepraszam eratyków (ortoklaz, plagioklaz, kwarc i biotyt). Geologia to ciężka nauka.

eratyki

Kto odkryje Icingera

ulakrzyprzy

Izrael Ber Icinger (13.07.1911 Biecz – 22.08.1944 Auschwitz) – ortodoksyjny nauczyciel, polityk, dziennikarz i poeta tworzący w języku jidysz, bardziej znany pod pseudonimem literackim Alter Sznur. W czasie okupacji niemieckiej przebywał w Łodzi, gdzie aktywnie uczestniczył w życiu literackim getta. Jedynym w swoim rodzaju przedsięwzięciem Icingera było wydawanie odręcznej gazetki w języku hebrajskim „Ha-Mesaper” (hebr. „Narrator”), z literackim dodatkiem dwutygodniowym „Min Ha-Mejcar” (hebr. „Z ucisku”). Spisywał kronikę getta, pisał artykuły, piosenki, komiksy itp. Jego dorobek literacki przechowywany jest w Żydowskim Instytucie Historycznym w Warszawie i w Archiwum Ghetto Fighters' House w Izraelu (Dom Bojowników Getta). Dotychczas nikt (jakże chciałbym się mylić) nie przetłumaczył żadnego  jego wiersza na język polski. Może już nadszedł ten czas? 

Ps. Skrót CID GIB to Centrum Informacji o Dawnej Gminie Izraelickiej Biecz

 

alter

© Sapere aude incipe
Blox.pl najciekawsze blogi w sieci