Menu

Sapere aude incipe

A capite ad calcem

Obyście byli zapisani na dobry rok

ulakrzyprzy

Dzisiaj wieczorem rozpoczął się Jom Kipur, jedno z najważniejszych, najbardziej uroczystych religijnych świąt żydowskich, o charakterze pokutnym. W Nowym Roku (Rosz ha-Szana) Bóg otwiera w niebie trzy księgi, w których zapisuje tych, którzy czynili dobre uczynki (Księga Życia), niepoprawnych grzeszników (Księga Śmierci) i tych, których nie można jednoznacznie ocenić. Kto z nich będzie żył, a kto umrze w następnym roku rozstrzyga się właśnie w Jom Kipur, wtedy los przypisanych do Księgi Śmierci zostaje przypieczętowany. Szczera pokuta za grzechy, modlitwa, dobroczynność oraz pojednanie z osobami, którym wyrządziło się krzywdę, mogą wpłynąć na decyzję, do której "księgi" będzie się zapisanym. Służy temu 10 Dni Pokuty pomiędzy Rosz ha-Szana a Jom Kipur.

sidur

Przedwojenny sidur - żydowski modlitewnik pochodzący z Biecza

Krótka nauka budownicza

ulakrzyprzy

Pierwsze zdanie z dziełka Łukasza Opalińskiego, marszałka nadwornego i koronnego (1659) pt. Krotka nauka budownicza Dworow, Pałacow, Zamkow podług Nieba y zwyczaiu Polskiego: Dom dobrze, umieietnie, pieknie zbudowany iż iest miedzy pierwszemi wygodami wczesnego życia, stało się mottem budowy mojego Bejt midrasza (dom nauki, dom studiów). A na poważnie to bliższe prawdy jest powiedzenie: porwał się z motyką na Słońce. O ile w budowę "Przybyłówki" włożyłem dużo serca, to do 13. metrowego maleństwa dołożyłem jeszcze pot i krew. Wszystko robię po raz pierwszy: podwieszaną podłogę, blacharkę, wstawianie okien i drzwi. Pocieszam się tym, że podobno dziecko, które przychodzi na świat w bólach kocha się najbardziej. Oficjalne otwarcie w zimie, najpóźniej na wiosnę.

domek3

Ps. Dopiero teraz będę mógł powiedzieć, że wybudowałem dom, nawet jeżeli to tylko domek.

Cadyk znaczy sprawiedliwy

ulakrzyprzy

Ostatni dzień Lokalnej Konferencji Liderów Dialogu spędziłem na cmentarzu żydowskim w Tarnowie. Byłem tam wielokrotnie, ale dzisiejsza wizyta z przewodnikiem, dr. hab. Leszkiem Hońdo z Zakładu Kultury Żydów UJ miała inny wymiar. Tytuł jednej z jego publikacji: Hebrajska epigrafika nagrobna w Polsce mówi wszystko o celu w jakim odwiedziłem z grupą Liderów tarnowski kirkut. Jak już wspominałem, na konferencji poznałem interesujących ludzi, była wśród nich m. in. Karolina Panz, współautorka książki Dalej jest noc. Losy Żydów w wybranych powiatach okupowanej Polski. Właśnie się zabieram za lekturę jej rozdziału: Powiat nowotarski. To drugi autor wspomnianej książki, którego znam - przypominam o Tomku Frydlu, autorze rozdziału: Powiat dębicki.

trnowNad grobem cadyka Arye Leibisha Mordechaia Halberstama

Sanz, Bobowa, Tarnau

ulakrzyprzy

II dzień Konferencji Liderów Forum Dialogu był intensywny, nawet można powiedzieć, że męczący. Spacer po Nowym Sączu z ekipą Sądeckiego Sztetla był bardzo ciekawy, podobnie jak zwiedzanie synagogi i kirkutu w Bobowej. Natomiast wieczorny spacer po terenie dawnego getta w Tarnowie zajmujący, ale prowadzony "na oparach benzyny". Na szczęście koszerna kolacja wynagrodziła trudy tego dnia. Sympatyczni koledzy i niezliczone rozmowy prowadzone z nimi na tematy żydowskie, będą najcenniejszą pamiątką tej konferencji. Podobnie jak te okruchy historii podane przez pasjonatów, których nie znalazłbym w żadnym podręczniku czy przewodniku.
Ps. W tytule podano żydowskie nazwy Nowego Sącza, Bobowej i Tarnowa.

bobowa

Uczestniczy konferencji w synagodze w Bobowej.

plytkaWspomniane okruchy historii - płytka podłogowa w jednej z sądeckich kamienic.
 

Wśród swoich

ulakrzyprzy

Pierwszy dzień IV Lokalnej Konferencji Liderów Dialogu mam za sobą. Jej gospodarzami są: Nowy Sącz (I i II dzień) oraz Tarnów (II i III dzień). Liderzy przyjechali z całej Polski: Tarnów, Grójec, Grodzisk Mazowiecki, Radoszyce, Zduńska Wola, Będzin, Dukla, Rabka-Zdrój, Rymanów, Żarki, Nowy Targ, Zagórów, Rzeszów, Biecz, Lelów/Szczekociny, Dębica, Namysłów, Myślenice, Dąbrowa Tarnowska, Racibórz, Radom, Białowieża. Co takiego nas łączy? Działalność na rzecz zbliżenia pomiędzy Polakami a Żydami, pielęgnowanie dziedzictwa żydowskiego na poziomie regionalnym. Ponieważ jestem pierwszy raz, to słucham i obserwuję. Duże wrażenie na uczestnikach konferencji wywarły wspomnienia uratowanej z Zagłady Żydówki i jej wybawiciela. Pani Ania jest jedyną Żydówką, która mieszka dzisiaj w Nowym Sączu.

forum

© Sapere aude incipe
Blox.pl najciekawsze blogi w sieci