Menu

Sapere aude incipe

A capite ad calcem

Kto był pierwszym wynalazcą destylacji ropy

ulakrzyprzy

Zdaję sobie sprawę, że publikując poniższą informację, spotkam się ze sprzeciwem, może i z gniewem niektórych mieszkańców Podkarpacia.
W wydawnictwie Almanach i leksykon żydostwa polskiego, Tom II podwójny, Lwów 1938, znajduje się artykuł dr. Mariana Rosenberga pt. Żyd - pierwszym wynalazcą destylacji ropy. Autor pisze w nim, że zasługa wynalezienia sposobu destylacji ropy przypada w udziale  A. Schreinerowi z Drohobycza, który w r. 1853 przeprowadza szczęśliwie pierwsze próby destylacji. Uzyskaną naftę sprzedaje we Lwowie w aptece Mikolascha:
"Prowizor tej apteki Ignacy Łukasiewicz, poznaje od razu doniosłość wynalazku Schreinera, skupuje ropę i buduje odpowiedniejszy kocioł do celów destylacji i już w r. 1855 oświetla naftą Powszechny Szpital we Lwowie. Łukasiewicz, ulepszywszy wynalazek Schreinera, poświęca się w zupełności nowemu przemysłowi".

Jak wiemy sukces ma wielu ojców, dlatego należy wspomnieć o drugim asystencie pracującym w aptece Mikolascha, i trzecim z pretendentów do tronu odkrywcy, Janie Zehu. Dla wielu badaczy to on jest pierwszym wynalazcą destylacji ropy naftowej.

almanach

Ranking architektów

ulakrzyprzy

Dzisiejszy film Le Corbusier w Planet+ wyśmienity. Skłonił mnie do podsumowania mojej wiedzy na temat najważniejszych architektów XX wieku. Frank Wright, Daniel Liebeskind, Oscar Niemeyer, Walter Gropius, Erich Mendelsohn - te nazwiska nasunęły mi się w pierwszej kolejności. Gdybym miał je uszeregować wg dokonań ich właścicieli, to nie podjąłbym się tego zadania z przyczyn oczywistych - mizernej wiedzy w tej dziedzinie nauki i sztuki. Natomiast sentymentem darzę trójkę architektów: Le Corbusiera, Gropiusa i Mendelsohna. Z dziełami pierwszego z nich zetknąłem się jeszcze w szkole średniej na lekcjach języka francuskiego i ta fascynacja została mi do dzisiaj. Architekturę Waltera Gropiusa poznałem w czasie pobytu w Dessau i zwiedzaniu Bauhausu oraz w Białym Mieście w Tel-Awiwie, wybudowanym w stylu Bauhaus. Natomiast dom przedpogrzebowy „Bet Tahara” w Olsztynie i  dom tekstylny Weichmanna w Gliwicach są dziełami Ericha Mendelsohna. Oba budynki zostały ostatnio gruntownie odnowione i urzekają swoim pięknem tych, którzy nie tylko patrzą, ale również widzą.

bauhausJeden z budynków Bauhausu w Dessau

OlsztynBet_Tahara_9Bet Tahara w Olsztynie

 

Moja ergoterapia

ulakrzyprzy

Długi weekend dobiega końca, wnuki wyjechały do swoich domów, a ja - w celu powrotu do stanu wyjściowego - postanowiłem poddać się terapii zajęciowej. Wyciągnąłem z kąta moje niedokończone mezuzki i zacząłem w nich dłubać. Po długich próbach udało mi się wyciąć w metalu całkiem zgrabne literki SZIN, z którymi miałem największy kłopot. Trzy pierwsze mezuzy będą jednakowe, kolejne zostaną zróżnicowane. Jak już utworzę malutką kolekcję, to się zastanowię, co z nimi zrobić.

Ps. Mezuza (hebr. dosł. odrzwia) – zwitek pergaminu z naniesionymi dwoma fragmentami Tory schowany w pojemniku wykonanym z drewna. Umieszczenie literki SZIN na mezuzie ma związek z pierwszą literą jednego z imion Boga - Szaddaj. To także pierwsza litera modlitwy rozpoczynającej się od słowa Szema. Pudełeczko zawieszane jest na futrynach żydowskich domów.

mezuzaWersja robocza mojej pierwszej mezuzy.

szin1Literka SZIN

 

 

Bez literackiego Nobla

ulakrzyprzy

Smutna wiadomość - Akademia Szwedzka nie przyzna w tym roku Nagrody Nobla w dziedzinie literatury. Nie ukrywam, że od lat szukałem jesienią wszelkich informacji związanych z kandydaturami do Nobla, spekulowałem o szansach moich faworytów, a po ogłoszeniu werdyktu zaczynałem polowanie na książki nagrodzonego pisarza. Po raz pierwszy od 1943 r. nie będzie literackiego Nobla ogłoszonego jesienią w 2018 r., za to w roku przyszłym Akademia wręczy dwa wyróżnienia za rok 2018 i 2019. Interesuję się literackimi Nagrodami Nobla od lat, zbieram (i czytam) większość książek ukazujących się na naszym rynku, ze szczególną uwagą poszukuję książek z przedwojennej serii wydawniczej "Biblioteka Laureatów Nobla". W moich zbiorach brakuje mi jedynie tych książek Noblistów, których nie przetłumaczono na język polski: Jorgos Seferis, Odisseas Elitis (ukazały się jedynie antologie przekładów niektórych wierszy). Nigdzie nie mogę znaleźć dzieła Historya rzymska, t. 1-4, z 1867 (wyd. 2 - 1880) Theodora Mommsena. Wprawdzie mam jeden tom, ale napisany w oryginale (Römische Geschichte). Jak mówią, nadzieja umiera ostatnia. Szukam.

hamsun Okładka jednej z książek przedwojennej serii wydawniczej "Biblioteka Laureatów Nobla"

 

Nieszczęścia chodzą parami

ulakrzyprzy

 

  • Sziwę (w judaizmie trwająca tydzień żałoba) po wycięciu drzew z cmentarza wojennego nr 101 w Libuszy odprawiłem i ze stanem rzeczy się pogodziłem. Wszystko odżyło po wizycie na cmentarzu nr 104 w Strzeszynie na Wilczaku. Tam także dokonano rzezi drzew. Zdrowe pnie drzew pozostawiono na wyrębie chyba tylko po to, żeby zwiększyć mój ból. Drzewa wycięto prawdopodobnie w tym samym czasie co libuskie. I na tym remont cmentarzy zakończono. Wiem, że środki na renowacje miały przyjść z urzędu wojewódzkiego - nie przyszły. Dlaczego nie zabrakło ich na opłacenie drwali?
  • Dzisiaj znowu oprowadzałem śladami żydowskiego Biecza. Z kilkunastoosobowej grupy, większość stanowili mieszkańcy tego miasteczka. Cieszę się, że przyszli.CMENTARZE

 

 

© Sapere aude incipe
Blox.pl najciekawsze blogi w sieci